Wolff & Sieniawski
Wolff & Sieniawski
Adres 31-530 Kraków, ul. Dwernickiego 1/3
Telefon 12 352 18 83
E-mail biuro@ws-kancelaria.pl

Radca prawny, porady czyli kto?

Obecnie dla większości podmiotów potrzebujących pomocy prawnej, różnice między zawodem radcy prawnego i adwokata są w zasadzie niedostrzegalne, jak też nie mają dużego znaczenia. Oczywistym zdaje się być jedynie to, że każdy radca prawny czy też adwokat musi być jednocześnie prawnikiem, ale zasada ta nie działa już w odwrotnym kierunku. Uprawnienia przedstawicieli tych zawodów są bowiem prawie identyczne z wyłączeniem usługi świadczonej na rzecz osób podejrzanych i oskarżonych o popełnienie czynów zabronionych przez ustawy. Podobieństwa są na tyle duże, że od lat toczone są dyskusje o połączeniu tych zawodów w jeden zawód adwokata. Powyższe oczywiście nie stanowi odpowiedzi na postawione pytanie:

„Radca prawny, czyli kto?”

Pomimo, iż przed 1982 r. ten zawód już istniał, to dla niego podstawową datą jest 6 lipca 1982 r. kiedy to za pomocą ustawy powołano samorząd radcowski. Zgodnie z tą ustawą, wykonywanie zawodu polegać miało wyłącznie na obsłudze państwowych i spółdzielczych jednostek organizacyjnych. Specjalista ten w odróżnieniu od adwokata, był prawnikiem, który obsługiwał jednostki organizacyjne, oprócz osób fizycznych. Zasadnicze rozszerzenie kompetencji tego zawodu nastąpiło dopiero po uchwaleniu ustawy z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 14 lipca 1997 r.). Według nowej definicji zawodu wprowadzonej tym aktem normatywnym, prawnik tej specjalizacji wykonywać miał swój zawód poprzez świadczenie usług podmiotom gospodarczym, jednostkom organizacyjnym oraz osobom fizycznym, z wyłączeniem spraw rodzinnych, opiekuńczych i karnych. Wyłączenie to nie obejmowało występowania w sprawach karnych w charakterze pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego oraz powoda cywilnego, jeżeli były to instytucje państwowe lub społeczne albo podmioty gospodarcze. W kolejnych latach i kolejnymi nowelizacjami ustawy, kompetencje tych specjalistów uległy dalszemu rozszerzeniu. Aktualne ich uprawnienia określone zostały ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 26 sierpnia 2005 r.). Zgodnie ze znowelizowanym art. 4 ust. 1 ustawy, wykonywanie tego zawodu polega na świadczeniu pomocy prawnej, z wyjątkiem występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe. Ustawowe uprawnienia są więc bardzo podobne do uprawnień adwokatów, którzy stosownie do brzmienia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (tekst jednolity w Dz.U. z 2009 r. Nr 146 poz. 1188) wykonują zawód polegający na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad, sporządzaniu opinii, opracowywaniu projektów aktów legislacyjnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że zawód radcy prawnego polega na tych samych czynnościach, z wyjątkiem występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe.

Na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne uznane w Rzeczypospolitej Polskiej; korzysta w pełni z praw publicznych; ma pełną zdolność do czynności prawnych; jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu oraz odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację i złożył egzamin radcowski. Wymogu odbycia aplikacji i złożenia egzaminu nie stosuje się do:

- profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;

- osób, które co najmniej trzy lata zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa;

- osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód adwokata albo notariusza; osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat:

a) zajmowały stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo-prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub

b) wykonywały wymagające wiedzy specjalistycznej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem usług przez adwokata lub radcę na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, Nr 166, poz. 1317, Nr 210, poz. 1628 i Nr 216, poz. 1676), lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1;

- osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę, łącznie przez okres co najmniej 3 lat:

a) zajmowały stanowisko referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo-prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub

b) wykonywały wymagające wiedzy specjalistycznej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem usług przez adwokata lub radcę na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcowskiej, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1.

Radca prawny, czyli kto?
Wolff & Sieniawski adres: ul. Dwernickiego 1/3, 31-530 Kraków tel. +48 512 636 006 fax. 12 422 84 54